Categorie: Persoonlijke Ontwikkeling

Dit artikel bespreekt tips over hoe je gezonde gewoontes in je leven kunt inbouwen.

Bewegen

Het grootste deel van je brein is ingericht voor houding, motoriek, coördinatie, stabiliteit, balans, spierspanning, het inschatten en timen van allerlei verplaatsingen, en nog veel andere zaken die allemaal met beweging te maken hebben.

Andersom speelt bewegen ook een grote rol bij andere delen van je brein. Wanneer je regelmatig beweegt kun je je emoties bijvoorbeeld beter reguleren. Omdat de bijhorende onderdelen van je brein ook allemaal door beweging worden geactiveerd.

Meer wandelen

Door enkele aanpassingen in je normale bestaan kun je al veel winst halen!

Veel mensen met een kantoorbaan zetten ongeveer 2500 stappen per dag. Wanneer je dan, met je kantoorbaan, toch probeert om dit langzaam op te voeren naar uiteindelijk 6000 stappen, dan verbrand je daar zo’n 150 kcal per dag extra mee.

Dat lijkt misschien niet veel. Maar toch kan dit veel schelen. Want per week is dat 1050, per maand 4200, en per jaar 50.400 Calorieën. Wanneer je dit deelt door 7000 (7000 kcal is 1 kilo gewichtsverlies) en je komt op 7,2 kilo per jaar. Dat kun je hiermee compenseren of afvallen. Zonder erg veel veranderingen, moeite of zweetsessies in de gym.

Vaker staan

Ook voor ‘staan op je werkplek’ kun je zo’n leuke berekening maken. Wanneer het je zou lukken om op je werk 3 uur per dag te staan i.p.v. te zitten, kom je op 150 Kcal x 5 = 750, per maand is dat 3000, keer 12 is dat 36000/7000 is 5,1 kilo per jaar.

Stel dat jij de helft (of een derde) van bovenstaande voorbeelden redt, dan is dat dus al een flinke winst.

En niet alleen voor je gewicht: met vaker wandelen en staan (in plaats van zitten) verbeter je je uithoudingsvermogen, de kans op veel ziekten wordt stukken kleiner, en je emotionele gesteldheid verbeterd ook nog eens flink.  

Betere slaap

Emotionele en mentale processen worden verwerkt door goed te slapen. Je immuunsysteem, zenuwstelsel en organen hebben rust nodig om überhaubt te functioneren. Slapeloosheid is ondermijnend voor je mentale en lichamelijke welbevinden. Ook je concentratie en geheugen holt dan achteruit. Met gevolgen voor o.a. je zelfvertrouwen etc. 

Daglicht

Overdag veel licht zien help mee aan een goede nachtrust.

Kunstlicht, bijvoorbeeld een ‘daglichtlamp’ (van minimaal 10.000 lux), heeft effect in de winter, maar natuurlijk daglicht, buiten opgedaan, is nog beter.

Steeds op dezelfde tijd gaan slapen en opstaan is ook al vaak aangetoond als belangrijke goede-slaap-factor, net als het verbannen van niet-slaap-gerelateerde zaken (tv/mobiel/eten) uit de slaapkamer.

Wil je je slaapkwaliteit naar een nóg hoger plan tillen, of heb je echt slaapproblemen, dan kun je ook nog denken aan het vermijden van cafeïne na 13:00 uur en het mijden van activiteiten met veel (kunst)licht in de avond. Het dagelijks bekijken van de zonsondergang schijnt ook goed te helpen bij het natuurlijke proces in de rust-staat te komen.

Gezondheidswinst

Veel aandoeningen zijn leefstijl-gerelateerd. Op nummer 1 voor je gezondheidswinst staat stoppen met roken. Ben je 40+ en rook je? Jouw risico op veel ernstige ziekten is dan erg groot.

Nummer 2 is alcohol en drugs. De gezondheidsraad adviseert tegenwoordig om liever helemaal niet te drinken; zelfs 1 glas per dag geeft, met name voor vrouwen, al hoge risico’s op ernstige ziekten.

Nummer 3 is overgewicht. Dit kan op zich ook al bepaalde aandoeningen veroorzaken, maar het geeft vooral complicaties bij ziekten, bij herstel en bij operaties. 

Gezond eten, regelmatig bewegen en goed slapen: het klinkt simpel. Toch vinden veel mensen het heel moeilijk om deze basis vast te houden. Daar zijn ook goede redenen voor. Die lees je in dit artikel.

Gezond leven is niet alleen van belang voor je lichaam: maar liefst 80% van je mentale welbevinden (zoals o.a. energie, stemming, concentratievermogen en stressbestendigheid) is gekoppeld aan je leefstijl. 

Dit zou dus op 1 moeten staan wanneer je hersteld van psychische klachten, gedrag wil veranderen, emotionele problemen wil aanpakken of een stressvolle periode doormaakt.   

De paradox van gezond leven

Gezond leven is paradoxaal: het is in essentie eenvoudig, maar in de praktijk lastig. Dat zien we terug in alle cijfers.

Overgewicht is daarin een voor de hand liggend voorbeeld.

Zo’n 55% van de Nederlanders heeft overgewicht. In landen als Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten ligt dat percentage nog hoger.

De keerzijde van modern gemak

Wetenschappelijke en technologische vooruitgang heeft ons veel gebracht. We leven langer, kindersterfte is sterk afgenomen en veel ziekten zijn beter te behandelen of zelfs verdwenen. Tegelijkertijd heeft dit moderne leven een grote keerzijde: we bewegen steeds minder.

We nemen de lift in plaats van de trap, rijden overal naartoe, werken zittend achter schermen en regelen ons leven met één vinger op de smartphone. De boodschappen worden bezorgd, muziek, tv en verlichting bedienen we op afstand…zelfs de ramen van je auto hoef je niet meer handmatig te openen. Ons lichaam wordt nauwelijks nog uitgedaagd.

Te veel calorieën

Omdat we weinig bewegen, eten we al snel meer dan we verbranden. Ongezond en calorierijk voedsel is immers overal ruim beschikbaar, betaalbaar en bovendien ook heel snel genuttigd.

Een paar sociale momenten per week – een etentje, pizza’s bestellen met vrienden, iets lekkers op het station en een verjaardag in het weekend – zijn al genoeg om structureel te veel calorieën binnen te krijgen.

Zelfs wanneer je daarnaast een paar keer per week sport, is dit niet meer te compenseren. Voor de meeste mensen betekent het tegengaan van overgewicht dan ook: veel bewuster leren omgaan met voeding; niet alleen vertrouwen op meer bewegen.

Het probleem van zitten

Langdurig zitten op stoelen vormt daarbij nog een extra risico. Ons lichaam is simpelweg niet voor deze houding gemaakt. Onderzoek toont aan dat dagelijks meer dan zes uur zitten – zelfs bij verder gezond gedrag – op termijn schadelijk is.

Door een gebrek aan circulatie en activatie verzwakken spieren, gewrichten en bindweefsel, maar ook het brein wordt minder geprikkeld. Dit vergroot de kans op zowel lichamelijke als mentale klachten.

Preventie verdient meer aandacht

Opvallend genoeg ligt de focus van de gezondheidszorg nog sterk op behandelen in plaats van voorkomen.

Artsen worden uitstekend opgeleid om ziekten te genezen, maar krijgen relatief weinig onderwijs over leefstijl en preventie. Terwijl veel chronische aandoeningen juist sterk samenhangen met hoe we leven, eten en bewegen.

Ook in politiek beleid en voorlichting speelt leefstijlpreventie vaak een opvallend kleine rol.

Gezonde leefstijl is echter geen luxe, maar een noodzakelijke basis – en zeker ook voor je mentale gezondheid. Het vraagt geen ingewikkelde oplossingen, wel bewuste keuzes. In een omgeving die dat niet makkelijk maakt.

Emoties hebben vaak een slechte reputatie. Zo zouden ze je eigenlijk alleen maar in de weg zitten, je minder rationeel maken en vooral zorgen voor ‘gedoe’.

Veel mensen proberen daarom net te doen alsof ze ze eigenlijk niet hebben. Ze rationaliseren of negeren hun emoties of onderdrukken ze op andere manieren.

Sommigen stoppen hun emoties zó veel of zó vaak weg, dat het voor hen inderdaad inmiddels lastig is geworden om ze überhaubt nog te voelen.

Een van de nadelen is dat je ook de leukere emoties niet meer zo goed voelt.  

Emoties negeren

Je kunt emoties inderdaad negeren. Een emotie die niet gevoeld mag worden, verdwijnt echter niet zomaar ineens uit je lichaam.

De energie van genegeerde emoties zoekt een andere uitweg en gaat zich uiten in bijvoorbeeld:  

• chronische spanning of vermoeidheid
• prikkelbaarheid of snel overprikkeld
• terugkerende conflicten
• buitenproportionele reactie en/of apathie
• verminderde weerstand, auto-immuniteitsklachten  
• overige lichamelijke klachten
• depressies, burn-out, concentratieproblemen

Overspoeld worden

Soms kunnen emoties juist ‘alles’ overnemen. Dan voel je juist te veel, te snel en te heftig.

Ook dit heeft ongezonde gevolgen. Je raakt het overzicht, structuur en grip op situaties kwijt. Je reageert impulsief of trekt je juist terug. Je gaat de emotie steeds herbeleven en blijft veel langer in bepaalde stemming dan nodig of gezond is.

Wat zijn emoties eigenlijk?

Emoties heb je niet voor niets: het zijn snelle, automatische reacties van je lichaam en brein op wat er om je heen gebeurt. Ze geven je informatie: is dit veilig? belangrijk? prettig? bedreigend?

Emoties zijn er om je richting te geven. Een intern navigatiesysteem die je voorbereid op een bepaalde actie. Nog vóór je erover nadenkt, is je lichaam al in beweging: je hartslag verandert, je spieren ontspannen of spannen zich aan, je aandacht verscherpt.

Het belang van emoties

Zonder emoties zou je niet goed kunnen kiezen, verbinden of grenzen stellen. Ze helpen je onder andere om:

• te vechten, aanvallen/verdedigen of vluchten
• te bepalen wat belangrijk is voor je
• behoeften te signaleren van jezelf en de ander
• op onderzoek uit te gaan, experimenteren
• keuzes maken of deze juist heroverwegen
• contact en verbinding maken met anderen
• adequaat reageren op verandering of stress

Kiezen hoe je reageert

Bewuster kiezen hoe je reageert door je eigen emoties te (h)erkennen en die van anderen zorgt voor meer rust en evenwicht in jouw eigen, interne dialoog en voor een betere communicatie met anderen.

Dat maakt relaties veiliger en gelijkwaardiger. Privé én professioneel.

Je zegt wat er speelt, zonder te ontploffen of dicht te klappen. Minder verwijtend, minder defensief, minder misverstanden.

Integreer je emoties

Goed nieuws: dit kun je leren! Door bewustwording en trainen van emotieregulatie kun je:

• emoties beter herkennen en benoemen
• ze te verdragen zonder erin te verdrinken
• ze te vertalen naar behoeften en keuzes
• ze helder te communiceren naar jezelf en anderen

Zo integreer je jouw emoties met je ratio: emotionele intelligentie noemen we dat.  

Dus juist niet door emoties weg te stoppen, maar door er vaardiger mee om te gaan maak je gebruik van dit krachtige navigatiesysteem.

Dat vraagt oefening, vertraging en vaak ook begeleiding.

Werken met een coach

In coaching leer je niet wat je zou moeten voelen, maar hoe je met wat je voelt kunt omgaan.

Je ontwikkelt emotionele veerkracht: aanwezig blijven bij jezelf, ook als het spannend wordt.

Niet door harder je best te doen, maar door beter te luisteren – vooral naar jezelf.

Dat maakt uiteindelijk alles veel helderder: je keuzes, je communicatie en je relaties.

Steeds negatieve ideeën over jezelf hebben zorgt voor veel onzekerheid.

In gezelschap ben je je in hoge mate bewust van je eigen gedrag.

Door dat over-bewuste ben je erg geremd.

Tijdens een date, tijdens intimiteit met een ander of op de werkvloer heb je eigenlijk alléén oog voor jouw slechte kanten (en dat zijn er volgens jou ook ontzettend veel).

Prestatie

Normale dagelijkse activiteiten ga je zien als ‘prestatie’, waardoor overal enorme druk op komt te staan.

Je vergelijkt jezelf steeds met anderen en oordeelt keihard over jezelf: oninteressant, onbelangrijk, niet de moeite waard.

Veel energie

Deze interne dialogen kosten enorm veel energie, waardoor je veel situaties gaat mijden, zoals een andere baan zoeken die beter bij je zou passen of een liefdesrelatie aangaan.

Ook als je toch doorzet met die andere baan of wel gaat daten of een partner hebt, kan een lage zelfwaardering een bron van spanningen zijn.

Gedachtepatroon

Negatief zelfbeeld is geen officiële diagnose maar een probleem wat vaak samen gaat met depressie, sociale angst, eetstoornis, verslaving, eenzaamheid en veel andere emotionele problemen.

Onvoldoende zelfwaardering is een proces dat langzaam en onderbewust in je brein wordt ‘ingesleten’. Bijvoorbeeld: “Dat kan ik niet”, “Ik ben dom”, “Dat lukt me nooit”, “Dat gaat voor mij niet op” worden op die manier volledig geautomatiseerde gedachtepatronen. 

Ook zeer succesvolle, beroemde, aantrekkelijke of intelligente personen kunnen zich inwendig totaal mislukt voelen door dit ‘inslijtmechanisme’. 

Hoe ontstaat het?

• Vroeger thuis kreeg je vaak de stempel ‘dom’ of ‘onbelangrijk’
• Er was (of is) weinig waardering, complimenten of bemoediging
• Je hebt niet geleerd dat je soms je comfortzone moet verlaten
• Je bent erg beschermd opgevoed (geen eigen grenzen geleerd)
• In de thuissituatie bestond er veel nadruk op presteren
• De lat lag/ligt onrealistisch hoog (bv door uitzonderlijke prestaties van anderen)

In werk- of studiesituaties:

• Jouw functie ligt boven of onder jouw eigenlijke niveau
• Pesten; dit gebeurt meestal wegens onbeduidende redenen
• Er is al langdurig weinig waardering voor jou op de werkvloer
• Je voelt je achtergesteld, gediscrimineerd of buitengesloten

In relaties met anderen:

• Je (ex)partner heeft uitsluitend oog voor je negatieve eigenschappen
• Zeer veel negatieve ervaringen (bv tijdens het daten) opgedaan
• Je bent slecht behandeld/ mishandeld door een vorige partner

Andere redenen:  

• Je hebt ooit ernstig in iets gefaald en kunt deze herinnering niet loslaten
• Je bent erg gevoelig en voelt je vaak niet begrepen
• Je beleeft dingen anders dan anderen in je omgeving
• Je hebt de (voor jou) verkeerde personen om je heen in studie of werk

Zelfvertrouwen verbeteren

Meer zelfvertrouwen kan jouw ontwikkeling als partner, minnaar, vriend, vriendin, werknemer of zelfstandige sterk verbeteren.

Begeleide zelfhulp

We werken aan het creëren van een andere zienswijze omtrent jezelf. Realistischer, met meer zelfrespect.

Vaak bekijken we ook je verleden door een andere bril.

Begeleiding wordt met huiswerkopdrachten gecombineerd, zodat je er actief mee aan de slag gaat.

Eenzaam zijn is een probleem dat steeds meer mensen treft; van alle leeftijden en achtergronden.

Zowel in Nederland als wereldwijd wordt eenzaamheid meer en meer erkend als zeer belangrijke kwestie die aandacht èn actie vereist.

Gezondheidsrisico

Eenzaamheid is niet zomaar een vervelende omstandigheid, maar vormt een serieus gezondheidsrisico, vergelijkbaar met roken en obesitas. 

Het kan leiden tot een scala aan problemen, waaronder depressie, angststoornissen, verhoogde stressniveaus en zelfs een verminderde levensverwachting. 

Sociale contacten

Het langdurig ervaren van gevoelens van eenzaamheid kan dus leiden tot ernstige gevolgen voor je fysieke en mentale welzijn.

Steeds meer wetenschappelijk onderzoek wijst uit hoe ontzettend belangrijk sociale contacten voor mensen zijn wat betreft algehele gezondheid en levensverwachting.

Alleen zijn

Eenzaamheid moet niet worden verward met alleen zijn.

Veel mensen kunnen prima alleen zijn, soms ook zeer langdurig, zonder zich ook maar een seconde eenzaam te voelen.

Maar dat geldt niet voor iedereen: veel singles voelen zich regelmatig eenzaam, juist omdat ze geen relatie of partner (meer) hebben. 

Eenzaam met partner

Andersom komt er ook binnen relaties veel eenzaamheid voor. 

Dit houdt in, dat ondanks het hebben van een partner of sociale kring, veel mensen zich toch erg eenzaam kunnen voelen.

Verbondenheid

Dit komt door een gebrek aan emotionele verbondenheid, begrip en ondersteuning.

Dit kan het gevolg zijn van bepaalde veranderingen in de leefsituatie of de relatie, communicatieproblemen of onvervulde belangrijke behoeften binnen de bestaande contacten.

Aanpak

In Nederland heeft onderzoek aangetoond dat meer dan een miljoen mensen zich ernstig eenzaam voelen.

Dit cijfer is in de afgelopen jaren nog gestaag toegenomen. De COVID-pandemie heeft deze trend verder versterkt. 

---

Bewust

Jezelf bewust zijn van deze gevoelens, dit als probleem voor jezelf constateren, er wat openlijker over praten, en vooral actie ondernemen zijn hierin mooie stappen.

Het aanpakken van eenzaamheid vereist echter ook actie op breed maatschappelijk niveau. 

---