Emoties hebben vaak een slechte reputatie. Zo zouden ze je eigenlijk alleen maar in de weg zitten, je minder rationeel maken en vooral zorgen voor ‘gedoe’.
Veel mensen proberen daarom net te doen alsof ze ze eigenlijk niet hebben. Ze rationaliseren of negeren hun emoties of onderdrukken ze op andere manieren.
Sommigen stoppen hun emoties zó veel of zó vaak weg, dat het voor hen inderdaad inmiddels lastig is geworden om ze überhaubt nog te voelen.
Een van de nadelen is dat je ook de leukere emoties niet meer zo goed voelt.
Emoties negeren
Je kunt emoties inderdaad negeren. Een emotie die niet gevoeld mag worden, verdwijnt echter niet zomaar ineens uit je lichaam.
De energie van genegeerde emoties zoekt een andere uitweg en gaat zich uiten in bijvoorbeeld:
- chronische spanning of vermoeidheid
- prikkelbaarheid of snel overprikkeld
- terugkerende conflicten
- buitenproportionele reactie en/of apathie
- verminderde weerstand, auto-immuniteitsklachten
- overige lichamelijke klachten
- depressies, burn-out, concentratieproblemen
Overspoeld worden
Soms kunnen emoties juist ‘alles’ overnemen. Dan voel je juist te veel, te snel en te heftig.
Ook dit heeft ongezonde gevolgen. Je raakt het overzicht, structuur en grip op situaties kwijt. Je reageert impulsief of trekt je juist terug. Je gaat de emotie steeds herbeleven en blijft veel langer in bepaalde stemming dan nodig of gezond is.
Wat zijn emoties eigenlijk?
Emoties heb je niet voor niets: het zijn snelle, automatische reacties van je lichaam en brein op wat er om je heen gebeurt. Ze geven je informatie: is dit veilig? belangrijk? prettig? bedreigend?
Emoties zijn er om je richting te geven. Een intern navigatiesysteem die je voorbereid op een bepaalde actie. Nog vóór je erover nadenkt, is je lichaam al in beweging: je hartslag verandert, je spieren ontspannen of spannen zich aan, je aandacht verscherpt.
Het belang van emoties
Zonder emoties zou je niet goed kunnen kiezen, verbinden of grenzen stellen. Ze helpen je onder andere om:
- te vechten, aanvallen/verdedigen of vluchten
- te bepalen wat belangrijk is voor je
- behoeften te signaleren van jezelf en de ander
- op onderzoek uit te gaan, experimenteren
- keuzes maken of deze juist heroverwegen
- contact en verbinding maken met anderen
- adequaat reageren op verandering of stress
Kiezen hoe je reageert
Bewuster kiezen hoe je reageert door je eigen emoties te (h)erkennen en die van anderen zorgt voor meer rust en evenwicht in jouw eigen, interne dialoog en voor een betere communicatie met anderen.
Dat maakt relaties veiliger en gelijkwaardiger. Privé én professioneel.
Je zegt wat er speelt, zonder te ontploffen of dicht te klappen. Minder verwijtend, minder defensief, minder misverstanden.
Integreer je emoties
Goed nieuws: dit kun je leren! Door bewustwording en trainen van emotieregulatie kun je:
- emoties beter herkennen en benoemen
- ze te verdragen zonder erin te verdrinken
- ze te vertalen naar behoeften en keuzes
- ze helder te communiceren naar jezelf en anderen
Zo integreer je jouw emoties met je ratio: emotionele intelligentie noemen we dat.
Dus juist niet door emoties weg te stoppen, maar door er vaardiger mee om te gaan maak je gebruik van dit krachtige navigatiesysteem.
Dat vraagt oefening, vertraging en vaak ook begeleiding.
Werken met een coach
In coaching leer je niet wat je zou moeten voelen, maar hoe je met wat je voelt kunt omgaan.
Je ontwikkelt emotionele veerkracht: aanwezig blijven bij jezelf, ook als het spannend wordt.
Niet door harder je best te doen, maar door beter te luisteren – vooral naar jezelf.
Dat maakt uiteindelijk alles veel helderder: je keuzes, je communicatie en je relaties.